نا گفته ها...

ادامه کودتای28مرداد

سه‌ روز بعد در چهاردهم‌ مرداد سال‌ 1332 ژنرال‌ آیزنهاور، رئیس‌ جمهور آمریكا، در یك‌ سخنرانی‌ تصریح‌ كرد كه: «آمریكا مصمم‌ است‌ راه‌ پیشروی‌ كمونیسم‌ در ایران‌ و دیگر كشورهای‌ آسیائی‌ را مسدود كند. پیروزی‌ نخست‌ وزیر بر اقلیت‌ ناراضی‌ مجلس‌ و انحلال‌ آن‌ ثمر‌ همكاری‌ مصدق‌ و حزب‌ توده‌ بوده‌ است.

هشدار آیت‌ الله‌ كاشانی‌ به‌ مصدق‌
در روز بیست‌ و هفتم‌ مرداد، آیت‌ الله‌ كاشانی‌ طی‌ نامه‌ای‌ به‌ دكتر مصدق‌ او را از شرایط‌ جدیدی‌ كه‌ كودتاچیان‌ تدارك‌ دیده‌ بودند، مطلع‌ ساخت‌ و از او خواست‌ كه‌ با همكاری‌ با او تصمیمات‌ لازم‌ برای‌ جلوگیری‌ از كودتا را تدارك‌ ببیند.
هر چند دوستان‌ دكتر مصدق‌ بسیار كوشیدند كه‌ در صحت‌ نامه‌ تردید ایجاد كنند تا به‌ نحوی‌ بار مسئولیت‌ اهمال‌ در مقابله‌ با كودتا و رها كردن‌ نهضت‌ دراوج‌ خطر را از دوش‌ دكتر مصدق‌ و همكارانش‌ بكاهند. توجه‌ به‌ این‌ واقعیت‌ تاریخی‌ كه‌ با همكاری‌ آیت‌ الله‌ كاشانی‌ و دكتر مصدق‌ امكان‌ جلوگیری‌ از كودتا و سلطه‌ بیست‌ و پنج‌ ساله‌ آمریكا وجود داشته‌ است، امری‌ در خور توجه‌ است‌ كه‌ برای‌ ملت‌ ایران‌ در شرایطی‌ این‌گونه‌ می‌تواند راهگشا باشد اما دكتر مصدق‌ در اوج‌ مشكلات‌ و مخاطرات‌ دست‌ حمایت‌ دوستان‌ و همكاران‌ خود را نفشرد معذلك‌ اصرار و ابرام‌ دوستان‌ دكتر مصدق‌ در مقصر جلوه‌ دادن‌ دیگران‌ از جمله‌ آیت‌الله‌ كاشانی‌ و یا حزب‌ توده‌ و سازمان‌ نظامی، هیچ‌ از بار مسئولیت‌ اهمال‌ در برابر كودتا نمی‌كاهد و هر دولتی‌ مكلف‌ است‌ از امانت‌ مردمی‌ خویش‌ به‌ طور جد‌ی‌ مراقبت‌ و دفاع‌ نماید. صرف‌نظر از دستخط‌ و امضا، متن‌ و فضای‌ حاكم‌ بر آن‌ و ادبیات‌ نوشتاری‌ آیت‌ الله‌ كاشانی، پاسخ‌ رسمی‌ دكتر مصدق‌ و امضای‌ وی‌ در پای‌ نامه‌ نیز هیچ‌ تردیدی‌ در صحت‌ صدور آن‌ باقی‌ نمی‌گذارد.
دكتر مصدق‌ در پاسخ‌ نامه‌ آیت‌ الله‌ كاشانی‌ نوشت:
«27 مرداد ماه‌ مرقومه حضرت‌ آقا توسط‌ آقای‌ حسن‌ سالمی‌ زیارت‌ شد اینجانب‌ مستظهر به‌ پشتیبانی‌ ملت‌ ایران‌ هستم. والسلام. دكتر محمد مصدق.»
با این‌ پاسخ‌ دكتر مصدق، آیت‌الله‌ كاشانی‌ را از دخالت‌ در حوادث‌ آینده‌ منع‌ كرد و حتی‌ اعلام‌ حمایت‌ وی‌ را نیز لازم‌ نشمرد.

كودتای‌ 28 مرداد و سقوط‌ دكتر مصدق‌
با شكست‌ طرح‌ اولیه‌ كودتا و استفاده‌ از ارتش، كه‌ بیشتر با برنامه‌ آمریكایی‌ها همخوانی‌ داشته‌ است، مرحله‌ دوم‌ كودتا در بیست‌ و هشتم‌ مرداد ماه‌ توسط‌ شاپور جی‌ و عوامل‌ انگلیسی‌ و حمایت‌ آمریكائی‌ها به‌ اجرا گذاشته‌ شد.
براساس‌ برنامه‌ریزی‌های‌ سرهنگ‌ حسن‌ اخوی، طراح‌ اجرائی‌ كودتا، باید از مردم‌ و جمعی‌ از اراذل‌ و اوباش‌ علیه‌ مصدق‌ و دولت‌ او استفاده‌ گردد. خاصه‌ آن‌ كه‌ دولت‌ مصدق‌ دستور داده‌ بود كه‌ هوادارانش‌ خیابان‌ها را ترك‌ نمایند و این، بهترین‌ فرصت‌ را برای‌ كودتا فراهم‌ كرده‌ بود.

اجرای كودتا
مراحل‌ طراحی‌ عملیات‌ اجرائی‌ كودتای‌ بیست‌ و هشتم‌ مرداد به‌ شرح‌ زیر بود:
1 _از نقاط‌ مختلف‌ شهر جمعیت‌ هائی‌ تشكیل‌ شود و تعداد تقریبی‌ هر جمعیت‌ و رهبر هر گروه‌ معلوم‌ گردد.
2_ هر یك‌ از جمعیت‌ها در مسیرهای‌ تعیین‌ شده‌ به‌ مركز شهر حركت‌ نمایند و همزمان‌ به‌ مقصد محل‌ خیابان‌ شاه‌ - نادری‌ برسند.
3_باشگاه‌های‌ ورزشی‌ مانند باشگاه‌ تاج‌ نیز به‌ حركت‌ درآیند.
4_شعار كلیه‌ افراد سلطنت‌ محمدرضا باشد.
5_ افراد گارد جاویدان‌ به‌ جمعیت‌ بپیوندند.
6_ خانه‌ دكتر مصدق‌ را محاصره‌ و وی‌ را دستگیر نمایند.
7- دستگیری‌ دكتر مصدق‌ از رادیو اعلام‌ و زاهدی‌ با تانك‌ به‌ نخست‌ وزیری‌ برود و از شاه‌ دعوت‌ به‌ بازگشت‌ كند.
در روز بیست‌ و هشتم‌ مرداد، طرح‌ فوق‌ به‌ طوركامل‌ اجرا شد و واحدهای‌ نظامی‌ طرفدار دكتر مصدق‌ نیز دخالتی‌ در خنثی‌ سازی‌ كودتا انجام ندادند.
بدین‌ ترتیب‌ كودتا به‌ پیروزی‌ رسید و سرلشگر زاهدی‌ به‌ نخست‌وزیری‌ رسید و محمدرضا پهلوی‌ به‌ كشور بازگشت‌.
بعد از تسلیم‌ دكتر مصدق، كرمیت‌ روزولت‌ با شاه‌ ملاقات‌ كرد و شاه‌ ضمن‌ تشكر از او گفت:
«من‌ تاج‌ و تختم‌ را از بركت‌ خداوند، ملتم‌ و ارتشم‌ و شما دارم... و هر گاه‌ فاطمی‌ را به‌ خاطر سرنگونی‌ مجسمه‌های‌ من‌ و پدرم‌ پیدا كنم، بی‌ درنگ‌ اعدامش‌ خواهم‌ كرد.»






نظرات:




گزارش تخلف
بعدی